चतुर्थः खण्डः

सङ्कल्पो वाव मनसो भूयान्यदा वै सङ्कल्पयतेऽथ मनस्यत्यथ वाचमीरयति तामु
नाम्नीरयति नाम्नि मन्त्रा एकं भवन्ति मन्त्रेषु कर्माणि ॥ १ ॥

saṅkalpo vāva manaso bhūyānyadā vai saṅkalpayate'tha manasyatyatha vācamīrayati tāmu
nāmnīrayati nāmni mantrā ekaṃ bhavanti mantreṣu karmāṇi || 1 ||

तानि ह वा एतानि सङ्कल्पैकायनानि सङ्कल्पात्मकानि सङ्कल्पे प्रतिष्ठितानि
समक्लृप्तां द्यावापृथिवी समकल्पेतां वायुश्चाकाशं च समकल्पन्तापश्च
तेजश्च तेषाꣳ सङ्क्लृत्यै वर्षꣳ सङ्कल्पते वर्षस्य सङ्क्लृप्त्या
अन्नꣳ सङ्कल्पतेऽन्नस्य सङ्क्लृत्यै प्राणाः सङ्कल्पन्ते प्राणानाꣳ
सङ्क्लृत्यै मन्त्राः सङ्कल्पन्ते मन्त्राणाꣳ सङ्क्लृत्यै कर्माणि
सङ्कल्पन्ते कर्मणाꣳ सङ्क्लृत्यै लोकः सङ्कल्पते लोकस्य
सङ्क्लृत्यै सर्वꣳ सङ्कल्पते स एष सङ्कल्पः
सङ्कल्पमुपास्स्वेति ॥ २ ॥

tāni ha vā etāni saṅkalpaikāyanāni saṅkalpātmakāni saṅkalpe pratiṣṭhitāni
samaklṛptāṃ dyāvāpṛthivī samakalpetāṃ vāyuścākāśaṃ ca samakalpantāpaśca
tejaśca teṣām̐ saṅklṛtyai varṣam̐ saṅkalpate varṣasya saṅklṛptyā
annam̐ saṅkalpate'nnasya saṅklṛtyai prāṇāḥ saṅkalpante prāṇānām̐
saṅklṛtyai mantrāḥ saṅkalpante mantrāṇām̐ saṅklṛtyai karmāṇi
saṅkalpante karmaṇām̐ saṅklṛtyai lokaḥ saṅkalpate lokasya
saṅklṛtyai sarvam̐ saṅkalpate sa eṣa saṅkalpaḥ
saṅkalpamupāssveti || 2 ||

स यः सङ्कल्पं ब्रह्मेत्युपास्ते सङ्क्लृप्तान्वै स लोकान्ध्रुवान्ध्रुवः
प्रतिष्ठितान् प्रतिष्ठितोऽव्यथमानानव्यथमानोऽभिसिध्यति
यावत्सङ्कल्पस्य गतं तत्रास्य यथाकामचारो
भवति यः सङ्कल्पं ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवः सङ्कल्पाद्भूय इति
सङ्कल्पाद्वाव भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान्ब्रवीत्विति ॥ ३ ॥

sa yaḥ saṅkalpaṃ brahmetyupāste saṅklṛptānvai sa lokāndhruvāndhruvaḥ
pratiṣṭhitān pratiṣṭhito'vyathamānānavyathamāno'bhisidhyati
yāvatsaṅkalpasya gataṃ tatrāsya yathākāmacāro
bhavati yaḥ saṅkalpaṃ brahmetyupāste'sti bhagavaḥ saṅkalpādbhūya iti
saṅkalpādvāva bhūyo'stīti tanme bhagavānbravītviti || 3 ||

इति चतुर्थखण्डभाष्यम् ॥

iti caturthakhaṇḍabhāṣyam ||