अष्टमः खण्डः

त्रयो होद्गीथे कुशला बभूवुः शिलकः शालावत्यश्चैकितायनो दाल्भ्यः प्रवाहणो
जैवलिरिति ते होचुरुद्गीथे वै कुशलाः स्मो हन्तोद्गीथे कथां वदाम इति ॥ १
॥

trayo hodgīthe kuśalā babhūvuḥ śilakaḥ śālāvatyaścaikitāyano dālbhyaḥ pravāhaṇo
jaivaliriti te hocurudgīthe vai kuśalāḥ smo hantodgīthe kathāṃ vadāma iti || 1
||

तथेति ह समुपविविशुः स ह प्रवाहणो जैवलिरुवाच भगवन्तावग्रे वदतां
ब्राह्मणयोर्वदतोर्वाचꣳ श्रोष्यामीति ॥ २ ॥

tatheti ha samupaviviśuḥ sa ha pravāhaṇo jaivaliruvāca bhagavantāvagre vadatāṃ
brāhmaṇayorvadatorvācam̐ śroṣyāmīti || 2 ||

स ह शिलकः शालावत्यश्चैकितायनं दाल्भ्यमुवाच हन्त त्वा पृच्छानीति पृच्छेति
होवाच ॥ ३ ॥

sa ha śilakaḥ śālāvatyaścaikitāyanaṃ dālbhyamuvāca hanta tvā pṛcchānīti pṛccheti
hovāca || 3 ||

का साम्नो गतिरिति स्वर इति होवाच स्वरस्य का गतिरिति प्राण इति होवाच
प्राणस्य का गतिरित्यन्नमिति होवाचान्नस्य का गतिरित्याप इति
होवाच ॥ ४ ॥

kā sāmno gatiriti svara iti hovāca svarasya kā gatiriti prāṇa iti hovāca
prāṇasya kā gatirityannamiti hovācānnasya kā gatirityāpa iti
hovāca || 4 ||

अपां का गतिरित्यसौ लोक इति होवाचामुष्य लोकस्य का गतिरिति न स्वर्गं
लोकमति नयेदिति होवाच स्वर्गं वयं लोकं सामाभिसंस्थापयामः
स्वर्गसꣳ स्तावꣳ हि सामेति ॥ ५ ॥

apāṃ kā gatirityasau loka iti hovācāmuṣya lokasya kā gatiriti na svargaṃ
lokamati nayediti hovāca svargaṃ vayaṃ lokaṃ sāmābhisaṃsthāpayāmaḥ
svargasam̐ stāvam̐ hi sāmeti || 5 ||

तꣳ ह शिलकः शालावत्यश्चैकितायनं दाल्भ्यमुवाचाप्रतिष्ठितं वै किल ते
दाल्भ्य साम यस्त्वेतर्हि ब्रूयान्मूर्धा ते विपतिष्यतीति
मूर्धा ते विपतेदिति ॥ ६ ॥

tam̐ ha śilakaḥ śālāvatyaścaikitāyanaṃ dālbhyamuvācāpratiṣṭhitaṃ vai kila te
dālbhya sāma yastvetarhi brūyānmūrdhā te vipatiṣyatīti
mūrdhā te vipatediti || 6 ||

हन्ताहमेतद्भगवत्तो वेदानीति विद्धीति होवाचामुष्य लोकस्य का गतिरित्ययं
लोक इति होवाचास्य लोकस्य का गतिरिति न प्रतिष्ठां लोकमति नयेदिति
होवाच प्रतिष्ठां वयं लोकꣳ सामाभिसꣳ स्थापयामः प्रतिष्ठासꣳ स्तावꣳ हि
सामेति ॥ ७ ॥

hantāhametadbhagavatto vedānīti viddhīti hovācāmuṣya lokasya kā gatirityayaṃ
loka iti hovācāsya lokasya kā gatiriti na pratiṣṭhāṃ lokamati nayediti
hovāca pratiṣṭhāṃ vayaṃ lokam̐ sāmābhisam̐ sthāpayāmaḥ pratiṣṭhāsam̐ stāvam̐ hi
sāmeti || 7 ||

तꣳ ह प्रवाहणो जैवलिरुवाचान्तवद्वै किल ते शालावत्य साम यस्त्वेतर्हि
ब्रूयान्मूर्धा ते विपतिष्यतीति मूर्धा ते विपतेदिति
हन्ताहमेतद्भगवत्तो वेदानीति विद्धीति होवाच ॥ ८ ॥

tam̐ ha pravāhaṇo jaivaliruvācāntavadvai kila te śālāvatya sāma yastvetarhi
brūyānmūrdhā te vipatiṣyatīti mūrdhā te vipatediti
hantāhametadbhagavatto vedānīti viddhīti hovāca || 8 ||

इति अष्टमखण्डभाष्यम् ॥

iti aṣṭamakhaṇḍabhāṣyam ||