द्वितीयः खण्डः

1

स होवाच किं मेऽन्नं भविष्यतीति यत्किञ्चिदिदमा श्वभ्य आ शकुनिभ्य इति
होचुस्तद्वा एतदनस्यान्नमनो ह वै नाम प्रत्यक्षं न ह वा एवंविदि
किञ्चनानन्नं भवतीति ॥ १ ॥
sa hovāca kiṃ me'nnaṃ bhaviṣyatīti yatkiñcididamā śvabhya ā śakunibhya iti
hocustadvā etadanasyānnamano ha vai nāma pratyakṣaṃ na ha vā evaṃvidi
kiñcanānannaṃ bhavatīti || 1 ||

2

स होवाच किं मे वासो भविष्यतीत्याप इति होचुस्तस्माद्वा एतदशिष्यन्तः
पुरस्ताच्चोपरिष्टाच्चाद्भिः परिदधति लम्भुको ह वासो
भवत्यनग्नो ह भवति ॥ २ ॥
sa hovāca kiṃ me vāso bhaviṣyatītyāpa iti hocustasmādvā etadaśiṣyantaḥ
purastāccopariṣṭāccādbhiḥ paridadhati lambhuko ha vāso
bhavatyanagno ha bhavati || 2 ||

3

तद्धैतत्सत्यकामो जाबालो गोश्रुतये वैयाघ्रपद्यायोक्त्वोवाच
यद्यप्येनच्छुष्काय स्थाणवे
ब्रूयाज्जायेरन्नेवास्मिञ्छाखाः
प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ३ ॥
taddhaitatsatyakāmo jābālo gośrutaye vaiyāghrapadyāyoktvovāca
yadyapyenacchuṣkāya sthāṇave
brūyājjāyerannevāsmiñchākhāḥ
praroheyuḥ palāśānīti || 3 ||

4

अथ यदि महज्जिगमिषेदमावास्यायां दीक्षित्वा पौर्णमास्यां रात्रौ सर्वौषधस्य
मन्थं दधिमधुनोरुपमथ्य ज्येष्ठाय श्रेष्ठाय स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा
मन्थे सम्पातमवनयेत् ॥ ४ ॥
atha yadi mahajjigamiṣedamāvāsyāyāṃ dīkṣitvā paurṇamāsyāṃ rātrau sarvauṣadhasya
manthaṃ dadhimadhunorupamathya jyeṣṭhāya śreṣṭhāya svāhetyagnāvājyasya hutvā
manthe sampātamavanayet || 4 ||

5

वसिष्ठाय स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेत्प्रतिष्ठायै
स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे सम्पातमवनयेत्सम्पदे
स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे
सम्पातमवनयेदायतनाय
स्वाहेत्यग्नावाज्यस्य हुत्वा मन्थे
सम्पातमवनयेत् ॥ ५ ॥
vasiṣṭhāya svāhetyagnāvājyasya hutvā manthe sampātamavanayetpratiṣṭhāyai
svāhetyagnāvājyasya hutvā manthe sampātamavanayetsampade
svāhetyagnāvājyasya hutvā manthe
sampātamavanayedāyatanāya
svāhetyagnāvājyasya hutvā manthe
sampātamavanayet || 5 ||

6

अथ प्रतिसृप्याञ्जलौ मन्थमाधाय जपत्यमो नामास्यमा हि ते सर्वमिदं स हि
ज्येष्ठः श्रेष्ठो राजाधिपतिः स मा ज्यैष्ठ्यꣳ श्रैष्ठ्यꣳ
राज्यमाधिपत्यं गमयत्वहमेवेदं सर्वमसानीति ॥ ६ ॥
atha pratisṛpyāñjalau manthamādhāya japatyamo nāmāsyamā hi te sarvamidaṃ sa hi
jyeṣṭhaḥ śreṣṭho rājādhipatiḥ sa mā jyaiṣṭhyam̐ śraiṣṭhyam̐
rājyamādhipatyaṃ gamayatvahamevedaṃ sarvamasānīti || 6 ||

7

अथ खल्वेतयर्चा पच्छ आचामति तत्सवितुर्वृणीमह इत्याचामति वयं देवस्य
भोजनमित्याचामति श्रेष्ठं सर्वधातममित्याचामति तुरं भगस्य
धीमहीति सर्वं पिबति निर्णिज्य कंसं चमसं वा पश्चादग्नेः संविशति
चर्मणि वा स्थण्डिले वा वाचंयमोऽप्रसाहः स यदि स्त्रियं
पश्येत्समृद्धं कर्मेति विद्यात् ॥ ७ ॥
atha khalvetayarcā paccha ācāmati tatsaviturvṛṇīmaha ityācāmati vayaṃ devasya
bhojanamityācāmati śreṣṭhaṃ sarvadhātamamityācāmati turaṃ bhagasya
dhīmahīti sarvaṃ pibati nirṇijya kaṃsaṃ camasaṃ vā paścādagneḥ saṃviśati
carmaṇi vā sthaṇḍile vā vācaṃyamo'prasāhaḥ sa yadi striyaṃ
paśyetsamṛddhaṃ karmeti vidyāt || 7 ||

8

तदेष श्लोको यदा कर्मसु काम्येषु स्त्रियꣳ स्वप्नेषु पश्यति समृद्धिं तत्र
जानीयात्तस्मिन्स्वप्ननिदर्शने तस्मिन्स्वप्ननिदर्शने ॥ ८ ॥
tadeṣa śloko yadā karmasu kāmyeṣu striyam̐ svapneṣu paśyati samṛddhiṃ tatra
jānīyāttasminsvapnanidarśane tasminsvapnanidarśane || 8 ||

इति द्वितीयखण्डभाष्यम् ॥
iti dvitīyakhaṇḍabhāṣyam ||