पञ्चदशः खण्डः

अन्तरिक्षोदरः कोशो भूमिबुध्नो न जीर्यति दीशो ह्यस्य स्रक्तयो
द्यौरस्योत्तरं बिलꣳ स एष कोशो
वसुधानस्तस्मिन्विश्वमिदꣳ श्रितम् ॥
१ ॥

antarikṣodaraḥ kośo bhūmibudhno na jīryati dīśo hyasya sraktayo
dyaurasyottaraṃ bilam̐ sa eṣa kośo
vasudhānastasminviśvamidam̐ śritam ||
1 ||

तस्य प्राची दिग्जुहूर्नाम सहमाना नाम दक्षिणा राज्ञी नाम प्रतीची सुभूता
नामोदीची तासां वायुर्वत्सः स य एतमेवं वायुं दिशां वत्सं वेद न
पुत्ररोदं रोदिति सोऽहमेतमेवं वायुं दिशां वत्सं वेद मा
पुत्ररोदं रुदम् ॥ २ ॥

tasya prācī digjuhūrnāma sahamānā nāma dakṣiṇā rājñī nāma pratīcī subhūtā
nāmodīcī tāsāṃ vāyurvatsaḥ sa ya etamevaṃ vāyuṃ diśāṃ vatsaṃ veda na
putrarodaṃ roditi so'hametamevaṃ vāyuṃ diśāṃ vatsaṃ veda mā
putrarodaṃ rudam || 2 ||

अरिष्टं कोशं प्रपद्येऽमुनामुनामुना प्राणं प्रपद्येऽमुनामुनामुना भूः
प्रपद्येऽमुनामुनामुना भुवः प्रपद्येऽमुनामुनामुना स्वः
प्रपद्येऽमुनामुनामुना ॥ ३ ॥

ariṣṭaṃ kośaṃ prapadye'munāmunāmunā prāṇaṃ prapadye'munāmunāmunā bhūḥ
prapadye'munāmunāmunā bhuvaḥ prapadye'munāmunāmunā svaḥ
prapadye'munāmunāmunā || 3 ||

स यदवोचं प्राणं प्रपद्य इति प्राणो वा इदꣳ सर्वं भूतं यदिदं किञ्च तमेव
तत्प्रापत्सि ॥ ४ ॥

sa yadavocaṃ prāṇaṃ prapadya iti prāṇo vā idam̐ sarvaṃ bhūtaṃ yadidaṃ kiñca tameva
tatprāpatsi || 4 ||

अथ यदवोचं भूः प्रपद्य इति पृथिवीं प्रपद्येऽन्तरिक्षं प्रपद्ये दिवं
प्रपद्य इत्येव तदवोचम् ॥ ५ ॥

atha yadavocaṃ bhūḥ prapadya iti pṛthivīṃ prapadye'ntarikṣaṃ prapadye divaṃ
prapadya ityeva tadavocam || 5 ||

अथ यदवोचं भुवः प्रपद्य इत्यग्निं प्रपद्ये वायुं प्रपद्य आदित्यं प्रपद्य
इत्येव तदवोचम् ॥ ६ ॥

atha yadavocaṃ bhuvaḥ prapadya ityagniṃ prapadye vāyuṃ prapadya ādityaṃ prapadya
ityeva tadavocam || 6 ||

अथ यदवोचं स्वः प्रपद्य इत्यृग्वेदं प्रपद्ये यजुर्वेदं प्रपद्ये सामवेदं
प्रपद्य इत्येव तदवोचं तदवोचम् ॥ ७ ॥

atha yadavocaṃ svaḥ prapadya ityṛgvedaṃ prapadye yajurvedaṃ prapadye sāmavedaṃ
prapadya ityeva tadavocaṃ tadavocam || 7 ||

इति पञ्चदशखण्डभाष्यम् ॥

iti pañcadaśakhaṇḍabhāṣyam ||