द्वाविंशः खण्डः

1

विनर्दि साम्नो वृणे पशव्यमित्यग्नेरुद्गीथोऽनिरुक्तः प्रजापतेर्निरुक्तः
सोमस्य मृदु श्लक्ष्णं वायोः श्लक्ष्णं बलवदिन्द्रस्य क्रौञ्चं
बृहस्पतेरपध्वान्तं वरुणस्य तान्सर्वानेवोपसेवेत वारुणं
त्वेव वर्जयेत् ॥ १ ॥
vinardi sāmno vṛṇe paśavyamityagnerudgītho'niruktaḥ prajāpaterniruktaḥ
somasya mṛdu ślakṣṇaṃ vāyoḥ ślakṣṇaṃ balavadindrasya krauñcaṃ
bṛhaspaterapadhvāntaṃ varuṇasya tānsarvānevopaseveta vāruṇaṃ
tveva varjayet || 1 ||

2

अमृतत्वं देवेभ्य आगायानीत्यागायेत्स्वधां पितृभ्य आशां
मनुष्येभ्यस्तृणोदकं पशुभ्यः
स्वर्गं लोकं यजमानायान्नमात्मन आगायानीत्येतानि मनसा
ध्यायन्नप्रमत्तः स्तुवीत ॥ २ ॥
amṛtatvaṃ devebhya āgāyānītyāgāyetsvadhāṃ pitṛbhya āśāṃ
manuṣyebhyastṛṇodakaṃ paśubhyaḥ
svargaṃ lokaṃ yajamānāyānnamātmana āgāyānītyetāni manasā
dhyāyannapramattaḥ stuvīta || 2 ||

3

सर्वे स्वरा इन्द्रस्यात्मानः सर्व ऊष्माणः प्रजापतेरात्मानः सर्वे स्पर्शा
मृत्योरात्मानस्तं यदि स्वरेषूपालभेतेन्द्रं शरणं प्रपन्नोऽभूवं स त्वा
प्रति वक्ष्यतीत्येनं ब्रूयात् ॥ ३ ॥
sarve svarā indrasyātmānaḥ sarva ūṣmāṇaḥ prajāpaterātmānaḥ sarve sparśā
mṛtyorātmānastaṃ yadi svareṣūpālabhetendraṃ śaraṇaṃ prapanno'bhūvaṃ sa tvā
prati vakṣyatītyenaṃ brūyāt || 3 ||

4

अथ यद्येनमूष्मसूपालभेत प्रजापतिं शरणं प्रपन्नोऽभूवं स त्वा प्रति
पेक्ष्यतीत्येनं ब्रूयादथ यद्येनं स्पर्शेषूपालभेत मृत्युं
शरणं प्रपन्नोऽभूवं स त्वा प्रति धक्ष्यतीत्येनं ब्रूयात् ॥ ४ ॥
atha yadyenamūṣmasūpālabheta prajāpatiṃ śaraṇaṃ prapanno'bhūvaṃ sa tvā prati
pekṣyatītyenaṃ brūyādatha yadyenaṃ sparśeṣūpālabheta mṛtyuṃ
śaraṇaṃ prapanno'bhūvaṃ sa tvā prati dhakṣyatītyenaṃ brūyāt || 4 ||

5

सर्वे स्वरा घोषवन्तो बलवन्तो वक्तव्या इन्द्रे बलं ददानीति सर्व
ऊष्माणोऽग्रस्ता अनिरस्ता विवृता वक्तव्याः
प्रजापतेरात्मानं परिददानीति सर्वे
स्पर्शालेशेनानभिनिहिता वक्तव्या
मृत्योरात्मानं परिहराणीति ॥ ५ ॥
sarve svarā ghoṣavanto balavanto vaktavyā indre balaṃ dadānīti sarva
ūṣmāṇo'grastā anirastā vivṛtā vaktavyāḥ
prajāpaterātmānaṃ paridadānīti sarve
sparśāleśenānabhinihitā vaktavyā
mṛtyorātmānaṃ pariharāṇīti || 5 ||

इति द्वाविंशखण्डभाष्यम् ॥
iti dvāviṃśakhaṇḍabhāṣyam ||