तृतीयः खण्डः

अथाधिदैवतं य एवासौ तपति तमुद्गीथमुपासीतोद्यन्वा एष प्रजाभ्य उद्गायति ।
उद्यं स्तमो भयमपहन्त्यपहन्ता ह वै भयस्य तमसो भवति य एवं वेद ॥ १ ॥

athādhidaivataṃ ya evāsau tapati tamudgīthamupāsītodyanvā eṣa prajābhya udgāyati |
udyaṃ stamo bhayamapahantyapahantā ha vai bhayasya tamaso bhavati ya evaṃ veda || 1 ||

समान उ एवायं चासौ चोष्णोऽयमुष्णोऽसौ स्वर इतीममाचक्षते स्वर इति
प्रत्यास्वर इत्यमुं तस्माद्वा एतमिमममुं
चोद्गीथमुपासीत ॥ २ ॥

samāna u evāyaṃ cāsau coṣṇo'yamuṣṇo'sau svara itīmamācakṣate svara iti
pratyāsvara ityamuṃ tasmādvā etamimamamuṃ
codgīthamupāsīta || 2 ||

अथ खलु व्यानमेवोद्गीथमुपासीत यद्वै प्राणिति स प्राणो यदपानिति सोऽपानः ।
अथ यः प्राणापानयोः सन्धिः स व्यानो यो व्यानः सा वाक् ।
तस्मादप्राणन्ननपानन्वाचमभिव्याहरति ॥ ३ ॥

atha khalu vyānamevodgīthamupāsīta yadvai prāṇiti sa prāṇo yadapāniti so'pānaḥ |
atha yaḥ prāṇāpānayoḥ sandhiḥ sa vyāno yo vyānaḥ sā vāk |
tasmādaprāṇannanapānanvācamabhivyāharati || 3 ||

या वाक्सर्क्तस्मादप्राणन्ननपानन्नृचमभिव्याहरति यर्क्तत्साम
तस्मादप्राणन्ननपानन्साम गायति यत्साम स
उद्गीथस्तस्मादप्राणन्ननपानन्नुद्गायति ॥ ४ ॥

yā vāksarktasmādaprāṇannanapānannṛcamabhivyāharati yarktatsāma
tasmādaprāṇannanapānansāma gāyati yatsāma sa
udgīthastasmādaprāṇannanapānannudgāyati || 4 ||

अतो यान्यन्यानि वीर्यवन्ति कर्माणि यथाग्नेर्मन्थनमाजेः सरणं दृढस्य धनुष
आयमनमप्राणन्ननपानं स्तानि करोत्येतस्य हेतोर्व्यानमेवोद्गीथमुपासीत ॥ ५
॥

ato yānyanyāni vīryavanti karmāṇi yathāgnermanthanamājeḥ saraṇaṃ dṛḍhasya dhanuṣa
āyamanamaprāṇannanapānaṃ stāni karotyetasya hetorvyānamevodgīthamupāsīta || 5
||

अथ खलूद्गीथाक्षराण्युपासीतोद्गीथ इति प्राण एवोत्प्राणेन ह्युत्तिष्ठति
वाग्गीर्वाचो ह गिर इत्याचक्षतेऽन्नं थमन्ने हीदं सर्वं स्थितम् ॥ ६
॥

atha khalūdgīthākṣarāṇyupāsītodgītha iti prāṇa evotprāṇena hyuttiṣṭhati
vāggīrvāco ha gira ityācakṣate'nnaṃ thamanne hīdaṃ sarvaṃ sthitam || 6
||

द्यौरेवोदन्तरिक्षं गीः पृथिवी थमादित्य एवोद्वायुर्गीरग्निस्थं सामवेद
एवोद्यजुर्वेदो गीर्‌ऋग्वेदस्थं दुग्धेऽस्मै वाग्दोहं यो वाचो
दोहोऽन्नवानन्नादो भवति य एतान्येवं
विद्वानुद्गीथाक्षराण्युपास्त
उद्गीथ इति ॥ ७ ॥

dyaurevodantarikṣaṃ gīḥ pṛthivī thamāditya evodvāyurgīragnisthaṃ sāmaveda
evodyajurvedo gīr‌ṛgvedasthaṃ dugdhe'smai vāgdohaṃ yo vāco
doho'nnavānannādo bhavati ya etānyevaṃ
vidvānudgīthākṣarāṇyupāsta
udgītha iti || 7 ||

अथ खल्वाशीःसमृद्धिरुपसरणानीत्युपासीत येन साम्ना
स्तोष्यन्स्यात्तत्सामोपधावेत्
॥ ८ ॥

atha khalvāśīḥsamṛddhirupasaraṇānītyupāsīta yena sāmnā
stoṣyansyāttatsāmopadhāvet
|| 8 ||

यस्यामृचि तामृचं यदार्षेयं तमृषिं यां देवतामभिष्टोष्यन्स्यात्तां
देवतामुपधावेत् ॥ ९ ॥

yasyāmṛci tāmṛcaṃ yadārṣeyaṃ tamṛṣiṃ yāṃ devatāmabhiṣṭoṣyansyāttāṃ
devatāmupadhāvet || 9 ||

येन च्छन्दसा स्तोष्यन्स्यात्तच्छन्द उपधावेद्येन स्तोमेन स्तोष्यमाणः
स्यात्तं स्तोममुपधावेत् ॥ १० ॥

yena cchandasā stoṣyansyāttacchanda upadhāvedyena stomena stoṣyamāṇaḥ
syāttaṃ stomamupadhāvet || 10 ||

यां दिशमभिष्टोष्यन्स्यात्तां दिशमुपधावेत् ॥ ११ ॥

yāṃ diśamabhiṣṭoṣyansyāttāṃ diśamupadhāvet || 11 ||

आत्मानमन्तत उपसृत्य स्तुवीत कामं ध्यायन्नप्रमत्तोऽभ्याशो ह यदस्मै स कामः
समृध्येत यत्कामः स्तुवीतेति यत्कामः स्तुवीतेति ॥ १२ ॥

ātmānamantata upasṛtya stuvīta kāmaṃ dhyāyannapramatto'bhyāśo ha yadasmai sa kāmaḥ
samṛdhyeta yatkāmaḥ stuvīteti yatkāmaḥ stuvīteti || 12 ||

इति तृतीयखण्डभाष्यम् ॥

iti tṛtīyakhaṇḍabhāṣyam ||