प्रथमः खण्डः

1

अधीहि भगव इति होपससाद सनत्कुमारं नारदस्तꣳ होवाच यद्वेत्थ तेन मोपसीद
ततस्य ऊर्ध्वं वक्ष्यामीति स होवाच ॥ १ ॥
adhīhi bhagava iti hopasasāda sanatkumāraṃ nāradastam̐ hovāca yadvettha tena mopasīda
tatasya ūrdhvaṃ vakṣyāmīti sa hovāca || 1 ||

2

ऋग्वेदं भगवोऽध्येमि यजुर्वेदꣳ सामवेदमाथर्वणं चतुर्थमितिहासपुराणं पञ्चमं
वेदानां वेदं पित्र्यꣳ राशिं दैवं निधिं वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्यां
ब्रह्मविद्यां भूतविद्यां क्षत्त्रविद्यां नक्षत्रविद्याꣳ
सर्पदेवजनविद्यामेतद्भगवोऽध्येमि ॥ २ ॥
ṛgvedaṃ bhagavo'dhyemi yajurvedam̐ sāmavedamātharvaṇaṃ caturthamitihāsapurāṇaṃ pañcamaṃ
vedānāṃ vedaṃ pitryam̐ rāśiṃ daivaṃ nidhiṃ vākovākyamekāyanaṃ devavidyāṃ
brahmavidyāṃ bhūtavidyāṃ kṣattravidyāṃ nakṣatravidyām̐
sarpadevajanavidyāmetadbhagavo'dhyemi || 2 ||

3

सोऽहं भगवो मन्त्रविदेवास्मि नात्मविच्छ्रुतं ह्येव मे भगवद्दृशेभ्यस्तरति
शोकमात्मविदिति सोऽहं भगवः शोचामि तं मा भगवाञ्छोकस्य पारं तारयत्विति तं
होवाच यद्वै किञ्चैतदध्यगीष्ठा नामैवैतत् ॥ ३ ॥
so'haṃ bhagavo mantravidevāsmi nātmavicchrutaṃ hyeva me bhagavaddṛśebhyastarati
śokamātmaviditi so'haṃ bhagavaḥ śocāmi taṃ mā bhagavāñchokasya pāraṃ tārayatviti taṃ
hovāca yadvai kiñcaitadadhyagīṣṭhā nāmaivaitat || 3 ||

4

नाम वा ऋग्वेदो यजुर्वेदः सामवेद आथर्वणश्चतुर्थ इतिहासपुराणः पञ्चमो
वेदानां वेदः पित्र्यो राशिर्दैवो निधिर्वाकोवाक्यमेकायनं
देवविद्या ब्रह्मविद्या भूतविद्या क्षत्त्रविद्या नक्षत्रविद्या
सर्पदेवजनविद्या नामैवैतन्नामोपास्स्वेति ॥ ४ ॥
nāma vā ṛgvedo yajurvedaḥ sāmaveda ātharvaṇaścaturtha itihāsapurāṇaḥ pañcamo
vedānāṃ vedaḥ pitryo rāśirdaivo nidhirvākovākyamekāyanaṃ
devavidyā brahmavidyā bhūtavidyā kṣattravidyā nakṣatravidyā
sarpadevajanavidyā nāmaivaitannāmopāssveti || 4 ||

5

स यो नाम ब्रह्मेत्युपास्ते यावन्नाम्नो गतं तत्रास्य यथाकामचारो भवति यो
नाम ब्रह्मेत्युपास्तेऽस्ति भगवो नाम्नो भूय इति नाम्नो वाव
भूयोऽस्तीति तन्मे भगवान्ब्रवीत्विति ॥ ५ ॥
sa yo nāma brahmetyupāste yāvannāmno gataṃ tatrāsya yathākāmacāro bhavati yo
nāma brahmetyupāste'sti bhagavo nāmno bhūya iti nāmno vāva
bhūyo'stīti tanme bhagavānbravītviti || 5 ||

इति प्रथमखण्डभाष्यम् ॥
iti prathamakhaṇḍabhāṣyam ||