सप्तमः खण्डः

1

षोडशकलः सोम्य पुरुषः पञ्चदशाहानि माशीः काममपः पिबापोमयः प्राणो नपिबतो
विच्छेत्स्यत इति ॥ १ ॥
ṣoḍaśakalaḥ somya puruṣaḥ pañcadaśāhāni māśīḥ kāmamapaḥ pibāpomayaḥ prāṇo napibato
vicchetsyata iti || 1 ||

2

स ह पञ्चदशाहानि नाशाथ हैनमुपससाद किं ब्रवीमि भो इत्यृचः सोम्य यजूꣳषि
सामानीति स होवाच न वै मा प्रतिभान्ति भो इति ॥ २ ॥
sa ha pañcadaśāhāni nāśātha hainamupasasāda kiṃ bravīmi bho ityṛcaḥ somya yajūm̐ṣi
sāmānīti sa hovāca na vai mā pratibhānti bho iti || 2 ||

3

तꣳहोवाच यथा सोम्य महतोऽभ्याहितस्यैकोऽङ्गारः खद्योतमात्रः परिशिष्टः
स्यात्तेन ततोऽपि न बहु दहेदेवꣳ सोम्य ते षोडशानां कलानामेका
कलातिशिष्टा स्यात्तयैतर्हि वेदान्नानुभवस्यशानाथ मे विज्ञास्यसीति ॥ ३
॥
tam̐hovāca yathā somya mahato'bhyāhitasyaiko'ṅgāraḥ khadyotamātraḥ pariśiṣṭaḥ
syāttena tato'pi na bahu dahedevam̐ somya te ṣoḍaśānāṃ kalānāmekā
kalātiśiṣṭā syāttayaitarhi vedānnānubhavasyaśānātha me vijñāsyasīti || 3
||

4

स हाशाथ हैनमुपससाद तꣳ ह यत्किञ्च पप्रच्छ सर्वꣳ ह प्रतिपेदे ॥ ४ ॥
sa hāśātha hainamupasasāda tam̐ ha yatkiñca papraccha sarvam̐ ha pratipede || 4 ||

5

तंहोवाच यथा सोम्य महतोऽभ्याहितस्यैकमङ्गारं खद्योतमात्रं परिशिष्टं तं
तृणैरुपसमाधाय प्राज्वलयेत्तेन ततोऽपि बहु दहेत् ॥ ५ ॥
taṃhovāca yathā somya mahato'bhyāhitasyaikamaṅgāraṃ khadyotamātraṃ pariśiṣṭaṃ taṃ
tṛṇairupasamādhāya prājvalayettena tato'pi bahu dahet || 5 ||

6

एवꣳ सोम्य ते षोडशानां कलानामेका कलातिशिष्टाभूत्सान्नेनोपसमाहिता
प्राज्वाली तयैतर्हि वेदाननुभवस्यन्नमयꣳ हि सोम्य मन
आपोमयः प्राणस्तेजोमयी वागिति तद्धास्य विजज्ञाविति विजज्ञाविति ॥
६ ॥
evam̐ somya te ṣoḍaśānāṃ kalānāmekā kalātiśiṣṭābhūtsānnenopasamāhitā
prājvālī tayaitarhi vedānanubhavasyannamayam̐ hi somya mana
āpomayaḥ prāṇastejomayī vāgiti taddhāsya vijajñāviti vijajñāviti ||
6 ||

इति सप्तमखण्डभाष्यम् ॥
iti saptamakhaṇḍabhāṣyam ||