द्वितीयः पादः

सन्ध्ये सृष्टिराह हि ॥ १ ॥

sandhye sṛṣṭirāha hi || 1 ||

निर्मातारं चैके पुत्रादयश्च ॥ २ ॥

nirmātāraṃ caike putrādayaśca || 2 ||

मायामात्रं तु कार्त्स्न्येनानभिव्यक्तस्वरूपत्वात् ॥ ३ ॥

māyāmātraṃ tu kārtsnyenānabhivyaktasvarūpatvāt || 3 ||

सूचकश्च हि श्रुतेराचक्षते च तद्विदः ॥ ४ ॥

sūcakaśca hi śruterācakṣate ca tadvidaḥ || 4 ||

पराभिध्यानात्तु तिरोहितं ततो ह्यस्य बन्धविपर्ययौ ॥ ५ ॥

parābhidhyānāttu tirohitaṃ tato hyasya bandhaviparyayau || 5 ||

देहयोगाद्वा सोऽपि ॥ ६ ॥

dehayogādvā so'pi || 6 ||

तदभावो नाडीषु तच्छ्रुतेरात्मनि च ॥ ७ ॥

tadabhāvo nāḍīṣu tacchruterātmani ca || 7 ||

अतः प्रबोधोऽस्मात् ॥ ८ ॥

ataḥ prabodho'smāt || 8 ||

स एव तु कर्मानुस्मृतिशब्दविधिभ्यः ॥ ९ ॥

sa eva tu karmānusmṛtiśabdavidhibhyaḥ || 9 ||

मुग्धेऽर्धसम्पत्तिः परिशेषात् ॥ १० ॥

mugdhe'rdhasampattiḥ pariśeṣāt || 10 ||

न स्थानतोऽपि परस्योभयलिङ्गं सर्वत्र हि ॥ ११ ॥

na sthānato'pi parasyobhayaliṅgaṃ sarvatra hi || 11 ||

न भेदादिति चेन्न प्रत्येकमतद्वचनात् ॥ १२ ॥

na bhedāditi cenna pratyekamatadvacanāt || 12 ||

अपि चैवमेके ॥ १३ ॥

api caivameke || 13 ||

अरूपवदेव हि तत्प्रधानत्वात् ॥ १४ ॥

arūpavadeva hi tatpradhānatvāt || 14 ||

प्रकाशवच्चावैयर्थ्यात् ॥ १५ ॥

prakāśavaccāvaiyarthyāt || 15 ||

आह च तन्मात्रम् ॥ १६ ॥

āha ca tanmātram || 16 ||

दर्शयति चाथो अपि स्मर्यते ॥ १७ ॥

darśayati cātho api smaryate || 17 ||

अत एव चोपमा सूर्यकादिवत् ॥ १८ ॥

ata eva copamā sūryakādivat || 18 ||

अम्बुवदग्रहणात्तु न तथात्वम् ॥ १९ ॥

ambuvadagrahaṇāttu na tathātvam || 19 ||

वृद्धिह्रासभाक्त्वमन्तर्भावादुभयसामञ्जस्यादेवम् ॥ २० ॥

vṛddhihrāsabhāktvamantarbhāvādubhayasāmañjasyādevam || 20 ||

दर्शनाच्च ॥ २१ ॥

darśanācca || 21 ||

प्रकृतैतावत्त्वं हि प्रतिषेधति ततो ब्रवीति च भूयः ॥ २२ ॥

prakṛtaitāvattvaṃ hi pratiṣedhati tato bravīti ca bhūyaḥ || 22 ||

तदव्यक्तमाह हि ॥ २३ ॥

tadavyaktamāha hi || 23 ||

अपि च संराधने प्रत्यक्षानुमानाभ्याम् ॥ २४ ॥

api ca saṃrādhane pratyakṣānumānābhyām || 24 ||

प्रकाशादिवच्चावैशेष्यं प्रकाशश्च कर्मण्यभ्यासात् ॥ २५ ॥

prakāśādivaccāvaiśeṣyaṃ prakāśaśca karmaṇyabhyāsāt || 25 ||

अतोऽनन्तेन तथा हि लिङ्गम् ॥ २६ ॥

ato'nantena tathā hi liṅgam || 26 ||

उभयव्यपदेशात्त्वहिकुण्डलवत् ॥ २७ ॥

ubhayavyapadeśāttvahikuṇḍalavat || 27 ||

प्रकाशाश्रयवद्वा तेजस्त्वात् ॥ २८ ॥

prakāśāśrayavadvā tejastvāt || 28 ||

पूर्ववद्वा ॥ २९ ॥

pūrvavadvā || 29 ||

प्रतिषेधाच्च ॥ ३० ॥

pratiṣedhācca || 30 ||

परमतः सेतून्मानसम्बन्धभेदव्यपदेशेभ्यः ॥ ३१ ॥

paramataḥ setūnmānasambandhabhedavyapadeśebhyaḥ || 31 ||

सामान्यात्तु ॥ ३२ ॥

sāmānyāttu || 32 ||

बुद्ध्यर्थः पादवत् ॥ ३३ ॥

buddhyarthaḥ pādavat || 33 ||

स्थानविशेषात्प्रकाशादिवत् ॥ ३४ ॥

sthānaviśeṣātprakāśādivat || 34 ||

उपपत्तेश्च ॥ ३५ ॥

upapatteśca || 35 ||

तथाऽन्यप्रतिषेधात् ॥ ३६ ॥

tathā'nyapratiṣedhāt || 36 ||

अनेन सर्वगतत्वमायामशब्दादिभ्यः ॥ ३७ ॥

anena sarvagatatvamāyāmaśabdādibhyaḥ || 37 ||

फलमत उपपत्तेः ॥ ३८ ॥

phalamata upapatteḥ || 38 ||

श्रुतत्वाच्च ॥ ३९ ॥

śrutatvācca || 39 ||

धर्मं जैमिनिरत एव ॥ ४० ॥

dharmaṃ jaiminirata eva || 40 ||

पूर्वं तु बादरायणो हेतुव्यपदेशात् ॥ ४१ ॥

pūrvaṃ tu bādarāyaṇo hetuvyapadeśāt || 41 ||

इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्य श्रीगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यस्य

iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya