तृतीयः पादः

द्युभ्वाद्यायतनं स्वशब्दात् ॥ १ ॥

dyubhvādyāyatanaṃ svaśabdāt || 1 ||

मुक्तोपसृप्यव्यपदेशात् ॥ २ ॥

muktopasṛpyavyapadeśāt || 2 ||

नानुमानमतच्छब्दात् ॥ ३ ॥

nānumānamatacchabdāt || 3 ||

प्राणभृच्च ॥ ४ ॥

prāṇabhṛcca || 4 ||

भेदव्यपदेशात् ॥ ५ ॥

bhedavyapadeśāt || 5 ||

प्रकरणात् ॥ ६ ॥

prakaraṇāt || 6 ||

स्थित्यदनाभ्यां च ॥ ७ ॥

sthityadanābhyāṃ ca || 7 ||

भूमा सम्प्रसादादध्युपदेशात् ॥ ८ ॥

bhūmā samprasādādadhyupadeśāt || 8 ||

धर्मोपपत्तेश्च ॥ ९ ॥

dharmopapatteśca || 9 ||

अक्षरमम्बरान्तधृतेः ॥ १० ॥

akṣaramambarāntadhṛteḥ || 10 ||

सा च प्रशासनात् ॥ ११ ॥

sā ca praśāsanāt || 11 ||

अन्यभावव्यावृत्तेश्च ॥ १२ ॥

anyabhāvavyāvṛtteśca || 12 ||

ईक्षतिकर्मव्यपदेशात्सः ॥ १३ ॥

īkṣatikarmavyapadeśātsaḥ || 13 ||

दहर उत्तरेभ्यः ॥ १४ ॥

dahara uttarebhyaḥ || 14 ||

गतिशब्दाभ्यां तथा हि दृष्टं लिङ्गं च ॥ १५ ॥

gatiśabdābhyāṃ tathā hi dṛṣṭaṃ liṅgaṃ ca || 15 ||

धृतेश्च महिम्नोऽस्यास्मिन्नुपलब्धेः ॥ १६ ॥

dhṛteśca mahimno'syāsminnupalabdheḥ || 16 ||

प्रसिद्धेश्च ॥ १७ ॥

prasiddheśca || 17 ||

इतरपरामर्शात्स इति चेन्नासम्भवात् ॥ १८ ॥

itaraparāmarśātsa iti cennāsambhavāt || 18 ||

उत्तराच्चेदाविर्भूतस्वरूपस्तु ॥ १९ ॥

uttarāccedāvirbhūtasvarūpastu || 19 ||

अन्यार्थश्च परामर्शः ॥ २० ॥

anyārthaśca parāmarśaḥ || 20 ||

अल्पश्रुतेरिति चेत्तदुक्तम् ॥ २१ ॥

alpaśruteriti cettaduktam || 21 ||

अनुकृतेस्तस्य च ॥ २२ ॥

anukṛtestasya ca || 22 ||

अपि च स्मर्यते ॥ २३ ॥

api ca smaryate || 23 ||

शब्दादेव प्रमितः ॥ २४ ॥

śabdādeva pramitaḥ || 24 ||

हृद्यपेक्षया तु मनुष्याधिकारत्वात् ॥ २५ ॥

hṛdyapekṣayā tu manuṣyādhikāratvāt || 25 ||

तदुपर्यपि बादरायणः सम्भवात् ॥ २६ ॥

taduparyapi bādarāyaṇaḥ sambhavāt || 26 ||

विरोधः कर्मणीति चेन्नानेकप्रतिपत्तेर्दर्शनात् ॥ २७ ॥

virodhaḥ karmaṇīti cennānekapratipatterdarśanāt || 27 ||

शब्द इति चेन्नातः प्रभवात्प्रत्यक्षानुमानाभ्याम् ॥ २८ ॥

śabda iti cennātaḥ prabhavātpratyakṣānumānābhyām || 28 ||

अत एव च नित्यत्वम् ॥ २९ ॥

ata eva ca nityatvam || 29 ||

समाननामरूपत्वाच्चावृत्तावप्यविरोधो दर्शनात्स्मृतेश्च ॥ ३० ॥

samānanāmarūpatvāccāvṛttāvapyavirodho darśanātsmṛteśca || 30 ||

मध्वादिष्वसम्भवादनधिकारं जैमिनिः ॥ ३१ ॥

madhvādiṣvasambhavādanadhikāraṃ jaiminiḥ || 31 ||

ज्योतिषि भावाच्च ॥ ३२ ॥

jyotiṣi bhāvācca || 32 ||

भावं तु बादरायणोऽस्ति हि ॥ ३३ ॥

bhāvaṃ tu bādarāyaṇo'sti hi || 33 ||

शुगस्य तदनादरश्रवणात्तदाद्रवणात्सूच्यते हि ॥ ३४ ॥

śugasya tadanādaraśravaṇāttadādravaṇātsūcyate hi || 34 ||

क्षत्रियत्वगतेश्चोत्तरत्र चैत्ररथेन लिङ्गात् ॥ ३५ ॥

kṣatriyatvagateścottaratra caitrarathena liṅgāt || 35 ||

संस्कारपरामर्शात्तदभावाभिलापाच्च ॥ ३६ ॥

saṃskāraparāmarśāttadabhāvābhilāpācca || 36 ||

तदभावनिर्धारणे च प्रवृत्तेः ॥ ३७ ॥

tadabhāvanirdhāraṇe ca pravṛtteḥ || 37 ||

श्रवणाध्ययनार्थप्रतिषेधात्स्मृतेश्च ॥ ३८ ॥

śravaṇādhyayanārthapratiṣedhātsmṛteśca || 38 ||

कम्पनात् ॥ ३९ ॥

kampanāt || 39 ||

ज्योतिर्दर्शनात् ॥ ४० ॥

jyotirdarśanāt || 40 ||

आकाशोऽर्थान्तरत्वादिव्यपदेशात् ॥ ४१ ॥

ākāśo'rthāntaratvādivyapadeśāt || 41 ||

सुषुप्त्युत्क्रान्त्योर्भेदेन ॥ ४२ ॥

suṣuptyutkrāntyorbhedena || 42 ||

पत्यादिशब्देभ्यः ॥ ४३ ॥

patyādiśabdebhyaḥ || 43 ||

इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्य श्रीगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यस्य

iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya