दशमोऽनुवाकः

1

न कञ्चन वसतौ प्रत्याचक्षीत । तद्व्रतम् । तस्माद्यया कया च विधया बह्वन्नं
प्राप्नुयात् । अराध्यस्मा अन्नमित्याचक्षते । एतद्वै मुखतोऽन्नं राद्धम् ।
मुखतोऽस्मा अन्नं राध्यते । एतद्वै मध्यतोऽन्नं राद्धम् । मध्यतोऽस्मा
अन्नं राध्यते । एतद्वा अन्ततोऽन्नं राद्धम् । अन्ततोऽस्मा अन्नं
राध्यते ॥ १ ॥
na kañcana vasatau pratyācakṣīta | tadvratam | tasmādyayā kayā ca vidhayā bahvannaṃ
prāpnuyāt | arādhyasmā annamityācakṣate | etadvai mukhato'nnaṃ rāddham |
mukhato'smā annaṃ rādhyate | etadvai madhyato'nnaṃ rāddham | madhyato'smā
annaṃ rādhyate | etadvā antato'nnaṃ rāddham | antato'smā annaṃ
rādhyate || 1 ||

2

य एवं वेद । क्षेम इति वाचि । योगक्षेम इति प्राणापानयोः । कर्मेति हस्तयोः
। गतिरिति पादयोः । विमुक्तिरिति पायौ । इति मानुषीः समाज्ञाः । अथ दैवीः ।
तृप्तिरिति वृष्टौ । बलमिति विद्युति ॥ २ ॥
ya evaṃ veda | kṣema iti vāci | yogakṣema iti prāṇāpānayoḥ | karmeti hastayoḥ
| gatiriti pādayoḥ | vimuktiriti pāyau | iti mānuṣīḥ samājñāḥ | atha daivīḥ |
tṛptiriti vṛṣṭau | balamiti vidyuti || 2 ||

3

यश इति पशुषु । ज्योतिरिति नक्षत्रेषु । प्रजातिरमृतमानन्द इत्युपस्थे ।
सर्वमित्याकाशे । तत्प्रतिष्ठेत्युपासीत । प्रतिष्ठावान् भवति ।
तन्मह इत्युपासीत । महान् भवति । तन्मन इत्युपासीत । मानवान्
भवति ॥ ३ ॥
yaśa iti paśuṣu | jyotiriti nakṣatreṣu | prajātiramṛtamānanda ityupasthe |
sarvamityākāśe | tatpratiṣṭhetyupāsīta | pratiṣṭhāvān bhavati |
tanmaha ityupāsīta | mahān bhavati | tanmana ityupāsīta | mānavān
bhavati || 3 ||

4

तन्नम इत्युपासीत । नम्यन्तेऽस्मै कामाः । तद्ब्रह्मेत्युपासीत ।
ब्रह्मवान् भवति । तद्ब्रह्मणः परिमर इत्युपासीत ।
पर्येणं म्रियन्ते द्विषन्तः सपत्नाः । परि येऽप्रिया भ्रातृव्याः
। स यश्चायं पुरुषे । यश्चासावादित्ये । स एकः ॥ ४ ॥
tannama ityupāsīta | namyante'smai kāmāḥ | tadbrahmetyupāsīta |
brahmavān bhavati | tadbrahmaṇaḥ parimara ityupāsīta |
paryeṇaṃ mriyante dviṣantaḥ sapatnāḥ | pari ye'priyā bhrātṛvyāḥ
| sa yaścāyaṃ puruṣe | yaścāsāvāditye | sa ekaḥ || 4 ||

5

स य एवंवित् । अस्माल्लोकात्प्रेत्य । एतमन्नमयमात्मानमुपसङ्क्रम्य । एतं
प्राणमयमात्मानमुपसङ्क्रम्य । एतं मनोमयमात्मानमुपसङ्क्रम्य । एतं
विज्ञानमयमात्मानमुपसङ्क्रम्य । एतमानन्दमयमात्मानमुपसङ्क्रम्य ।
इमांल्लोकान्कामान्नी कामरूप्यनुसञ्चरन् । एतत्साम गायन्नास्ते । हा३वु
हा३वु हा३वु ॥ ५ ॥
sa ya evaṃvit | asmāllokātpretya | etamannamayamātmānamupasaṅkramya | etaṃ
prāṇamayamātmānamupasaṅkramya | etaṃ manomayamātmānamupasaṅkramya | etaṃ
vijñānamayamātmānamupasaṅkramya | etamānandamayamātmānamupasaṅkramya |
imāṃllokānkāmānnī kāmarūpyanusañcaran | etatsāma gāyannāste | hā3vu
hā3vu hā3vu || 5 ||

6

अहमन्नमहमन्नमहमन्नम् । अहमन्नादो३ऽहमन्नादो३ऽहमन्नादः । अहं श्लोककृदहं
श्लोककृदहं श्लोककृत् । अहमस्मि प्रथमजा ऋता३स्य । पूर्वं
देवेभ्योऽमृतस्य ना३भायि । यो मा ददाति स इदेव
मा३वाः । अहमन्नमन्नमदन्तमा३द्मि । अहं विश्वं भुवनमभ्यभवा३म्
। सुवर्न ज्योतीः । य एवं वेद । इत्युपनिषत् ॥ ६ ॥
ahamannamahamannamahamannam | ahamannādo3'hamannādo3'hamannādaḥ | ahaṃ ślokakṛdahaṃ
ślokakṛdahaṃ ślokakṛt | ahamasmi prathamajā ṛtā3sya | pūrvaṃ
devebhyo'mṛtasya nā3bhāyi | yo mā dadāti sa ideva
mā3vāḥ | ahamannamannamadantamā3dmi | ahaṃ viśvaṃ bhuvanamabhyabhavā3m
| suvarna jyotīḥ | ya evaṃ veda | ityupaniṣat || 6 ||

इति दशमानुवाकभाष्यम् ॥

इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्य श्रीगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यस्य
श्रीमच्छङ्करभगवतः कृतौ तैत्तिरीयोपनिषद्भाष्ये भृगुवल्लीभाष्यं
सम्पूर्णम् ॥

इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्य श्रीगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यस्य
श्रीमच्छङ्करभगवतः कृतौ तैत्तिरीयोपनिषद्भाष्यं सम्पूर्णम् ॥
iti daśamānuvākabhāṣyam ||

iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya
śrīmacchaṅkarabhagavataḥ kṛtau taittirīyopaniṣadbhāṣye bhṛguvallībhāṣyaṃ
sampūrṇam ||

iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya
śrīmacchaṅkarabhagavataḥ kṛtau taittirīyopaniṣadbhāṣyaṃ sampūrṇam ||