द्वितीयः खण्डः

ता एता देवताः सृष्टा अस्मिन्महत्यर्णवे
प्रापतंस्तमशनायापिपासाभ्यामन्ववार्जत्ता
एनमब्रुवन्नायतनं नः प्रजानीहि यस्मिन्प्रतिष्ठिता अन्नमदामेति ॥ १ ॥

tā etā devatāḥ sṛṣṭā asminmahatyarṇave
prāpataṃstamaśanāyāpipāsābhyāmanvavārjattā
enamabruvannāyatanaṃ naḥ prajānīhi yasminpratiṣṭhitā annamadāmeti || 1 ||

ताभ्यो गामानयत्ता अब्रुवन्न वै नोऽयमलमिति । ताभ्योऽश्वमानयत्ता अब्रुवन्न
वै नोऽयमलमिति ॥ २ ॥

tābhyo gāmānayattā abruvanna vai no'yamalamiti | tābhyo'śvamānayattā abruvanna
vai no'yamalamiti || 2 ||

ताभ्यः पुरुषमानयत्ता अब्रुवन्सु कृतं बतेति पुरुषो वाव सुकृतम् । ता
अब्रवीद्यथायतनं प्रविशतेति ॥ ३ ॥

tābhyaḥ puruṣamānayattā abruvansu kṛtaṃ bateti puruṣo vāva sukṛtam | tā
abravīdyathāyatanaṃ praviśateti || 3 ||

अग्निर्वाग्भूत्वा मुखं प्राविशद्वायुः प्राणो भूत्वा नासिके
प्राविशदादित्यश्चक्षुर्भूत्वाक्षिणी
प्राविशद्दिशः श्रोत्रं भूत्वा कर्णौ
प्राविशन्नोषधिवनस्पतयो लोमानि
भूत्वा त्वचं प्राविशंश्चन्द्रमा मनो भूत्वा हृदयं
प्राविशन्मृत्युरपानो भूत्वा नाभिं
प्राविशदापो रेतो भूत्वा शिश्नं प्राविशन् ॥ ४ ॥

agnirvāgbhūtvā mukhaṃ prāviśadvāyuḥ prāṇo bhūtvā nāsike
prāviśadādityaścakṣurbhūtvākṣiṇī
prāviśaddiśaḥ śrotraṃ bhūtvā karṇau
prāviśannoṣadhivanaspatayo lomāni
bhūtvā tvacaṃ prāviśaṃścandramā mano bhūtvā hṛdayaṃ
prāviśanmṛtyurapāno bhūtvā nābhiṃ
prāviśadāpo reto bhūtvā śiśnaṃ prāviśan || 4 ||

तमशनायापिपासे अब्रूतामावाभ्यामभिप्रजानीहीति । ते अब्रवीदेतास्वेव वां
देवतास्वाभजाम्येतासु भागिन्यौ करोमीति । तस्माद्यस्यै कस्यै च
देवतायै हविर्गृह्यते भागिन्यावेवास्यामशनायापिपासे भवतः ॥ ५ ॥

tamaśanāyāpipāse abrūtāmāvābhyāmabhiprajānīhīti | te abravīdetāsveva vāṃ
devatāsvābhajāmyetāsu bhāginyau karomīti | tasmādyasyai kasyai ca
devatāyai havirgṛhyate bhāginyāvevāsyāmaśanāyāpipāse bhavataḥ || 5 ||

इति द्वितीयखण्डभाष्यम् ॥

iti dvitīyakhaṇḍabhāṣyam ||